Kalp krizi, saniyelerin bile hayati değer taşıdığı bir acil durumdur. Göğsün ortasında başlayan sıkışma, nefes darlığı ve soğuk terleme başladığında doğru müdahale kalp dokusunu kurtarabilir; geciken ya da yanlış bir adım ise kalıcı hasara yol açabilir. Bu yazının amacı korkutmak değil, kriz anında ne yapılacağını sakin ve net biçimde göstermektir. Tıpkı yangın tüpü kullanmayı bilmek gibi, herkesin kalp krizinde ilk yardımı bilmesi hayat kurtarır.
Kalp krizi, kalbi besleyen koroner damarlardan birinin tıkanması sonucu kalp kasının oksijensiz kalmasıyla gelişir. Tıptaki adı miyokard enfarktüsüdür. Süreç bir anda başlıyormuş gibi görünse de, aslında yıllar içinde damar duvarında biriken yağ ve kolesterol plaklarının bir gün yırtılıp pıhtı oluşturmasıyla ortaya çıkar. Oksijensiz kalan kalp dokusu dakikalar içinde zarar görmeye başlar; bu yüzden ilk dakikalar son derece kritiktir.
Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, fazla kilo, hareketsizlik ve uzun süreli stres en önemli risk faktörleridir. Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı olan bireylerde risk daha da artar.
Klasik belirtiler şunlardır:
Bu ağrı her zaman şiddetli olmayabilir; sönük bir sıkışma olarak da başlayabilir. Dinlenmekle geçmeyen, beş dakikadan uzun süren göğüs ağrılarında vakit kaybetmeden yardım çağrılmalıdır.
Kadınlarda ve ileri yaştaki bireylerde kalp krizi her zaman tipik göğüs ağrısıyla seyretmez. Bunun yerine sırt, boyun, mide veya çene bölgesinde açıklanamayan ağrı, aşırı yorgunluk, mide bulantısı ve hazımsızlık hissi ön planda olabilir. Bu belirtiler sıklıkla yorgunluk ya da mide rahatsızlığıyla karıştırıldığı için başvuru gecikebilir. Şüpheli bir tablo varsa beklememek en güvenlisidir.
Kalp krizi geçirirken asıl dikkat gerektiren dönem başlar. Hastanede EKG, troponin ölçümü ve gerektiğinde anjiyografi ile tıkalı damar açılır; uygun olmayan durumlarda bypass cerrahisi gündeme gelebilir. Taburculuk sonrasında ilaçların düzenli kullanımı, tuz ve doymuş yağı azaltan bir beslenme, sigaranın tamamen bırakılması ve kontrollü fiziksel aktivite yeni bir krizi önlemenin temelidir. Bursa’da kalp sağlığını korumak isteyenler için düzenli kardiyoloji kontrolleri, sessiz ilerleyen riskleri erken yakalamanın en güvenilir yoludur.
Kalp krizi belirtileri nelerdir?
En sık belirti göğüs ortasında baskı ve sıkışmadır; ağrı sol kola, sırta, boyna veya çeneye yayılabilir. Nefes darlığı, soğuk terleme ve mide bulantısı da eşlik edebilir.
Kalp krizi anında ilk ne yapılmalı?
Vakit kaybetmeden 112 aranmalı, hasta rahat bir pozisyona alınmalı ve sakinleştirilmelidir. Nefes yoksa hemen kalp masajına başlanmalıdır.
Kalp masajı nasıl yapılır?
Göğsün ortasına iki el yerleştirilir ve dakikada 100-120 bası hızında bastırılır. Eğitimli değilseniz suni solunuma gerek olmadan yalnızca göğüs basısı uygulamanız yeterlidir.
ÖZEL ÇEKİRGE KALP VE ARİTMİ HASTANESİ